สรุปสำคัญ

  • หากอาจสัมผัส HIV ให้รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการหรือผลตรวจของคู่
  • โดยทั่วไปใช้ PEP 28 วันตามแผนของผู้ให้บริการ ไม่เพิ่มยา เปลี่ยนยา หรือหยุดเอง
  • PEP ลดโอกาสรับเชื้อแต่ไม่รับรองผล จึงต้องตรวจติดตามตามนัดและวางแผนหากมีเหตุสัมผัสใหม่

ยาเป๊ป (PEP) ย่อมาจาก Post-Exposure Prophylaxis เป็นยาต้านไวรัสที่ใช้ในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี (HIV) ในกรณีฉุกเฉิน โดยให้รับประทานภายใน 72 ชั่วโมง หลังสัมผัสเชื้อหรือหลังมีความเสี่ยงที่จะได้รับเชื้อเอชไอวี และรับประทานต่อเนื่องติดต่อกันนาน 28 วัน เพื่อประสิทธิภาพสูงสุด

เป๊ป (PEP) ใช้ในกรณีใด ?

ยาเป๊ปสามารถใช้ได้ในกรณีต่อไปนี้

ประสิทธิภาพของ ยาเป๊ป (PEP)

ประสิทธิภาพของ-ยาเป๊ป-PEP

ยาเป๊ปมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชไอวีได้สูงถึง 80% หากรับประทานภายใน 72 ชั่วโมง หลังสัมผัสความเสี่ยง โดยยาเป๊ปจะทำงานโดยการยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อเอชไอวีในร่างกาย ทำให้เชื้อไม่สามารถเพิ่มจำนวน และแพร่กระจายไปยังเซลล์อื่นๆ ในร่างกายได้

Quicky

ผลข้างเคียงของเป๊ป (PEP)

ผลข้างเคียงของยาเป๊ปที่พบได้บ่อย ได้แก่

  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • ท้องเสีย
  • ปวดศีรษะ
  • อ่อนเพลีย

ขั้นตอนการรับ ยาเป๊ป

ผู้เข้ารับยาเป๊ป จะต้องแจ้งความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวีแก่แพทย์ จากนั้นแพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด ตรวจค่าตับค่าไต หากแพทย์พิจารณาว่าผู้เข้ารับยาเป๊ปมีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อเอชไอวี จะจ่ายยาเป๊ปให้ โดยผู้เข้ารับยาเป๊ปจะต้องรับประทานยาต่อเนื่องติดต่อกันนาน 28 วัน หากรับประทานยาครบตามกำหนด ผู้เข้ารับยาเป๊ปควรพบแพทย์เพื่อตรวจติดตามผลการรักษาเป็นระยะ เพื่อประเมินประสิทธิภาพของยา

รับยาเป๊ป ได้ที่ไหน ?

รับยาเป๊ป-ได้ที่ไหน

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อเอชไอวี สามารถรับยาเป๊ปได้ โดยสามารถติดต่อขอรับยาได้ที่สถานพยาบาลต่างๆ ดังนี้

  • โรงพยาบาลรัฐ
  • โรงพยาบาลเอกชน
  • คลินิกนิรนาม
  • คลินิกเฉพาะทาง

เป๊ปไม่สามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป เพราะก่อนรับยาเป๊ปจะต้องมีการตรวจเลือดก่อนทุกครั้ง และเป็นยาที่จะต้องพิจารณาจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น

Quicky

เป๊ป (PEP) กับ เพร็พ (PREP) ต่างกันอย่างไร ?

เป๊ป (PEP) เป็นยาต้านไวรัสที่ใช้ใรนการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีในกรณีฉุกเฉิน โดยต้องเริ่มรับประทานภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีความเสี่ยง รับประทานต่อเนื่องติดต่อกันนาน 28 วัน

PrEP ใช้ป้องกันก่อนมีโอกาสสัมผัส HIV และช่วยลดโอกาสรับเชื้อได้มากเมื่อใช้ตามแผน ไม่รับรองผลทุกสถานการณ์และไม่ใช้แทน PEP หลังเหตุสัมผัส ให้ตรวจและเลือกวิธีกับผู้ให้บริการก่อนเริ่ม

อ่านบทความอื่นๆ เพิ่มเติม

โดยสรุป เป๊ป (PEP) ช่วยป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีในกรณีฉุกเฉิน เหมาะสำหรับมีความเสี่ยงสูง โดยจะต้องรับประทานภายใน 72 ชั่วโมง หลังมีความเสี่ยง โดยสามารถป้องกันได้กว่า 80% ดังนั้น หากคุณมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับยาเป๊ปโดยเร็วที่สุด

คำถามที่พบบ่อย

ควรทำอะไรหลังอาจสัมผัส HIV

รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รออาการ

ผลลบครั้งแรกแปลว่าไม่ต้องติดตามไหม

ไม่เสมอไป ต้องแปลผลตามชนิดการตรวจ เวลาสัมผัส และยาที่ใช้ แล้วตรวจตามนัด

มีผลข้างเคียงแล้วหยุด PEP ได้ไหม

ติดต่อผู้ให้บริการที่จ่ายยาเพื่อประเมิน ไม่หยุดหรือเปลี่ยนยาเอง หากมีอาการรุนแรงให้รับการดูแลเร่งด่วน

Quicky

ข้อควรระวังในการใช้ข้อมูล

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือแผนดูแลเฉพาะบุคคล ให้ปรึกษาแพทย์หรือผู้ให้บริการก่อนเริ่ม หยุด เปลี่ยนยา หรือปรับขนาดยา หากมีอาการรุนแรงให้รับการดูแลเร่งด่วน

แหล่งอ้างอิงประกอบการปรับปรุง

ปรับปรุงเนื้อหา: 9 ตุลาคม 2569