รับ PrEP ที่ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม. ต้องทำอย่างไร

รับ PrEP ที่ศูนย์บริการสาธารณสุขของกรุงเทพมหานครได้จริง เพราะ กทม. ประกาศว่า BKK Pride Clinic ทั้ง 31 จุดทั่วเมือง ขอรับยา PrEP (เพร็พ) และยา PEP (เป๊ป) ได้โดยไม่เสียค่ายา ที่เหลือคือรู้ว่าจุดไหนใกล้คุณ ต้องเตรียมอะไร และวันแรกเจอขั้นตอนอะไรบ้าง

ถ้าอ่านแค่บรรทัดเดียว ให้จำว่า โทรถามจุดที่ใกล้ที่สุดก่อนเดินทางเสมอ เพราะประกาศของกรุงเทพมหานครบอกพิกัดและเบอร์โทรไว้ แต่ไม่ได้บอกวันเวลาทำการของแต่ละแห่ง

PrEP ที่ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม. มีให้บริการจริงไหม

มีจริง ประกาศของสำนักงานประชาสัมพันธ์ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2568 ระบุบริการของ BKK Pride Clinic ไว้เป็นข้อ ๆ และหนึ่งในนั้นคือการขอรับยา PrEP ฟรี กับขอรับยา PEP ฟรี นอกจากนี้ยังมีการตรวจและรักษาเอชไอวี วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การตรวจไวรัสตับอักเสบบีและซี บริการฮอร์โมน วัคซีนเอชพีวี รวมถึงถุงยางอนามัยและสารหล่อลื่น

คลินิกนี้ตั้งขึ้นให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยและเป็นมิตร โดยเฉพาะกับคนหลากหลายทางเพศ จุดบริการมีทั้งศูนย์บริการสาธารณสุขและโรงพยาบาลในสังกัดกรุงเทพมหานคร

ข้อมูลระดับประเทศชี้ไปทางเดียวกัน รายงานผลการดำเนินงาน PrEP ของกองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2569 ระบุว่าปีนี้มีผู้รับ PrEP ทั้งประเทศ 37,541 คน และร้อยละ 75 อยู่ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล รายงานฉบับเดียวกันยังนับศูนย์บริการสาธารณสุขของ กทม. เป็นหน่วยบริการประเภทหนึ่งต่างหาก

มีที่ไหนบ้าง เริ่มดูจากกลุ่มเขตของตัวเอง

ประกาศแบ่งพิกัดเป็น 6 กลุ่มเขต วิธีที่เร็วที่สุดคือดูว่าที่พักหรือที่ทำงานอยู่กลุ่มไหน แล้วเลือกจุดที่ไปง่ายที่สุด ตารางนี้ยกตัวอย่างบางจุด ไม่ใช่รายชื่อทั้งหมด โดย ศบส. ย่อมาจากศูนย์บริการสาธารณสุข

ประกาศยังระบุโรงพยาบาลของกรุงเทพมหานครที่ร่วมให้บริการด้วย แต่ไม่ได้มีครบทุกกลุ่มเขต (กลุ่มเขตกรุงเทพเหนือมีเฉพาะศูนย์บริการสาธารณสุข) เช่น โรงพยาบาลกลาง โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ โรงพยาบาลสิรินธร โรงพยาบาลตากสิน และโรงพยาบาลราชพิพัฒน์ ประกาศนี้เผยแพร่เมื่อกลางปี 2568 จำนวนและรายชื่อจึงอาจขยับได้ ควรโทรยืนยันก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง

ต้องจ่ายค่ายาเองไหม ใช้สิทธิอะไร

กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค ระบุไว้ว่ายา PrEP และยา PEP ฟรีสำหรับคนไทยทุกคน เพียงใช้บัตรประชาชน และต้องรับบริการที่หน่วยบริการสุขภาพที่ร่วมโครงการ สองเงื่อนไขนี้สำคัญ เพราะไม่ได้หมายความว่าทุกสถานพยาบาลจะจ่ายยาให้ฟรี

ฝั่งแนวทางการจัดบริการ PrEP ประเทศไทย ปี 2568 ระบุชัดว่า PrEP ชนิดรับประทานสูตรที่ใช้ในไทย เบิกจ่ายได้ภายใต้ชุดสิทธิประโยชน์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ส่วน PrEP ชนิดฉีดออกฤทธิ์นาน ยังไม่อยู่ในชุดสิทธิประโยชน์ดังกล่าว ถ้าคุณสนใจแบบฉีด จึงต้องถามเรื่องค่าใช้จ่ายเป็นรายแห่ง

รายงานของกองโรคเอดส์ฯ ยังระบุว่าหน่วยบริการที่จ่ายยาต้านไวรัสในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติทุกแห่ง ให้บริการ PrEP ได้ ถ้าจุดของ กทม. ไม่สะดวก โรงพยาบาลที่คุณไปประจำจึงเป็นอีกทางเลือก

ก่อนไปครั้งแรก เตรียมอะไรและถามอะไร

ของที่ต้องเตรียมมีไม่กี่อย่าง แต่การโทรถามล่วงหน้าช่วยได้มากที่สุด เพราะประกาศบอกพิกัดกับเบอร์โทร ไม่ได้บอกเวลาทำการหรือระบบคิว

• บัตรประชาชน ตามเงื่อนไขการรับยาฟรีที่กรมควบคุมโรคระบุไว้
• รายการยาและอาหารเสริมที่ใช้อยู่ รวมถึงฮอร์โมน ถ้ากำลังใช้
• ถามว่าเจาะเลือดและรับยาจบในวันเดียวไหม หรือต้องกลับมาฟังผล
• ถามว่าเปิดวันไหน ปิดรับคิวกี่โมง ต้องนัดล่วงหน้าหรือไม่
• ถามว่ามี PrEP ให้เลือกกี่แบบ และแบบที่สนใจมีค่าใช้จ่ายไหม

ถ้าเวลาราชการคือปัญหา อ่านทางเลือกรอบเย็นและวันหยุดได้ที่ คลินิก PrEP นอกเวลาในกรุงเทพฯ ส่วนลำดับขั้นตอนตั้งแต่ก่อนนัดจนถึงวันเริ่มกินยา อ่านต่อที่ เริ่มต้นรับยา PrEP ในกรุงเทพฯ ครั้งแรก

ไปวันแรกแล้วได้ยาเลยไหม เริ่มป้องกันได้เร็วแค่ไหน

สิ่งที่ต้องเกิดก่อนเสมอคือการตรวจเอชไอวี เพราะแนวทางปี 2568 ให้ผู้ที่ผลเป็นบวกเข้าสู่การรักษา ไม่ใช่ใช้ PrEP ส่วนการตรวจอื่น เช่น ซิฟิลิส ไวรัสตับอักเสบ หรือค่าการทำงานของไต ทำตามเงื่อนไขของแต่ละคนและข้อจำกัดของหน่วยบริการ

เรื่องความเร็ว แนวทางปี 2568 เขียนไว้ตรงตัวว่า PrEP ชนิดรับประทานเริ่มออกฤทธิ์ป้องกันเอชไอวีเมื่อผ่านไป 2 ชั่วโมง นับจากที่รับประทาน 2 เม็ดพร้อมกัน โดยให้เริ่ม 2 เม็ดพร้อมกันในช่วง 2 ถึง 24 ชั่วโมงก่อนมีเพศสัมพันธ์ แล้วใช้ต่อเนื่องวันละ 1 เม็ด ส่วนวิธีหยุดยาแยกไว้ตามเพศกำเนิดและกรณีผู้ใช้สารเสพติดด้วยวิธีฉีด จึงต้องให้ผู้ให้บริการวางแผนกับคุณเป็นรายคน

จำนวนยาที่ได้กลับบ้าน แนวทางแนะนำให้จ่ายครั้งแรก 30 เม็ด ครั้งถัดไปครั้งละ 90 เม็ด และปรับได้ตามความเหมาะสม ถ้ารู้ตัวว่าจะกลับมาตามนัดไม่ได้ ให้บอกตั้งแต่วันรับยา เพราะแนวทางเปิดช่องให้พิจารณาจ่ายยายาวขึ้นในบางกรณี

นอกจากรับ PrEP แล้ว ที่นี่ทำอะไรได้อีก

ข้อดีของหน่วยบริการที่ทำสุขภาพทางเพศครบวงจร คือจบหลายอย่างในการเดินทางครั้งเดียว ประกาศระบุว่าขอรับยา PEP ฟรีได้ด้วย ซึ่งเป็นยาสำหรับกรณีเพิ่งสัมผัสเชื้อ ต้องเริ่มภายใน 72 ชั่วโมงหลังเหตุการณ์ และกินให้ครบ 28 วัน

นอกจากนี้ยังมีการตรวจและรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การตรวจไวรัสตับอักเสบบีและซี วัคซีนเอชพีวี การตรวจแปปสเมียร์ บริการฮอร์โมนสำหรับคนข้ามเพศ และการให้คำปรึกษาสุขภาพจิต ข้อควรจำที่ไม่เปลี่ยนคือ PrEP ป้องกันเฉพาะเอชไอวี ไม่ได้ป้องกันซิฟิลิส หนองใน หรือการตั้งครรภ์ ถุงยางอนามัยจึงยังจำเป็นอยู่ ถ้าอยากทบทวนพื้นฐานของเพร็พก่อนตัดสินใจ อ่านได้ที่คลังความรู้เรื่องเพร็พของมูลนิธิเพื่อรัก (Love Foundation)

คำถามที่พบบ่อย

ไม่ได้เป็นคนหลากหลายทางเพศ ไปคลินิกนี้ได้ไหม

ประกาศระบุว่าคลินิกตั้งขึ้นให้เป็นพื้นที่ปลอดภัย โดยเฉพาะกับคนหลากหลายทางเพศ และไม่ได้เขียนว่าจำกัดคนกลุ่มอื่น ขณะที่กรมควบคุมโรคระบุว่า PrEP ฟรีสำหรับคนไทยทุกคนที่ใช้บัตรประชาชน ถ้าไม่มั่นใจ โทรถามก่อนได้

เป็นชาวต่างชาติที่อยู่กรุงเทพฯ รับ PrEP ที่นี่ได้ไหม

ข้อมูลที่เผยแพร่ยังไม่ยืนยันเรื่องนี้ เงื่อนไขยาฟรีของกรมควบคุมโรคผูกกับคนไทยและบัตรประชาชน ส่วนประกาศของ กทม. ไม่ได้พูดถึงผู้ไม่มีสัญชาติไทย จึงต้องโทรถามหน่วยบริการโดยตรงว่ารับหรือไม่ และมีค่าใช้จ่ายเท่าไร

เพิ่งมีความเสี่ยงเมื่อวานนี้ ควรขอ PrEP หรือ PEP

แนวทางปี 2568 ระบุว่า ถ้าความเสี่ยงครั้งล่าสุดผ่านมาไม่เกิน 72 ชั่วโมง ให้พิจารณารับ PEP จนครบ 28 วันก่อน แล้วจึงเริ่ม PrEP ต่อ จึงควรรีบไปหน่วยบริการและเล่าเวลาที่เกิดเหตุตามจริง

จำนวน 31 จุด วันนี้ยังเท่าเดิมไหม

ตัวเลขนี้มาจากประกาศเมื่อ 26 มิถุนายน 2568 ซึ่งอาจเปลี่ยนได้ ก่อนไปจึงควรโทรยืนยันกับจุดที่เลือกไว้เสมอ

สรุป

ถ้าอยู่กรุงเทพฯ และอยากได้ที่รับ PrEP ที่ไปง่ายและไม่ต้องจ่ายค่ายา ศูนย์บริการสาธารณสุขที่เปิด BKK Pride Clinic คือจุดเริ่มต้นที่ตรงไปตรงมา ประกาศของ กทม. ระบุ 31 จุดใน 6 กลุ่มเขต พร้อมเบอร์โทรรายแห่ง เงื่อนไขที่ต้องจำคือ ยาฟรีตามที่กรมควบคุมโรคระบุผูกกับคนไทยที่ใช้บัตรประชาชน และต้องรับที่หน่วยบริการที่ร่วมโครงการ

ขั้นตอนต่อไปไม่ยาก เลือกจุดที่ใกล้ที่สุด โทรถามวันเวลาทำการ แล้วเตรียมตัวไปตรวจเอชไอวีเป็นอย่างแรก ถ้าอยากตรวจก่อนไปคุยเรื่องยา จองคิวตรวจเอชไอวีล่วงหน้า ก็ช่วยให้วันนั้นสั้นลงได้ การไปถามเรื่องการป้องกันคือการดูแลตัวเองตามปกติ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องอาย และไม่มีใครมีสิทธิ์ตัดสินคุณจากการที่คุณดูแลสุขภาพของตัวเอง

แหล่งอ้างอิง

• BKK Pride Clinic พื้นที่ปลอดภัย 31 พิกัดทั่วกรุงเทพฯ — สำนักงานประชาสัมพันธ์ กรุงเทพมหานคร (26 มิถุนายน 2568)
• แนวทางการจัดบริการยาป้องกันก่อนการสัมผัสเชื้อเอชไอวี ประเทศไทย ปี 2568 — กรมควบคุมโรค
• แกะกล่องสิทธิประโยชน์ด้านเอชไอวี โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และไวรัสตับอักเสบ — กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค
• ผลการดำเนินงานการจัดบริการ PrEP ประเทศไทย ไตรมาส 3 ปี 2569 (ข้อมูล ณ 30 มิถุนายน 2569) — กรมควบคุมโรค